در سیم بندی الکتروموتورهادر هرشیار کلافهایی قرار می گیرند که اگر
تعداد از یک بیشتر شوند سیم پیچی را چند طبقه می نامند.هر چند دواری که در
اطرافمان دیده می شوند توسط این الکتروموتورها به چرخش در می آیند و
توانسته اند که بسیاری ازمشکلات فعالیتهای صنعتی،دستی رابرای افراد کارکن
رفع کند.
سیم پیچی الکتروموتورها:
هر موتوری از یک یا چند سیم پیچی ساخته شده است که با عبور جریان
الکتریکی از بازوهای کلاف در سطح هسته مغناطیسی ایجاد می کند ودر داخل
استاتور مقداری قطب به تعداد زوج ایجاد می کند ولی باید توجه داشته باشید
که هیچ موتوری به صورت فرد قطب،سیم پیچی نشده است وحتی وجود ندارد. تعداد
قطبها به عرض دو بازوی کلافها بستگی دارد هر چه عرض بازوها کم تر شود
تعداد قطبها بیشتر می شود وسرعت موتور کمتر می شود.به طوری که اگر عرض دو
بازوی کلاف یک دوم سطح استاتور را بگیرد دو قطب ایجاد می شود.
قطب های ایجاد شده در استاتور:
هادی های الکتریکی سطح استاتور با هم سری شده و مجموعا" یک گروه کلاف را
تشکیل می دهند.در این وضعیت میدان مغناطیسی قوی تری رادر مرکز سیم پیچ
بوجود می آورند.وقتی جهت جریان الکتریکی در بازوی سیم پیچی ها عوض شود
یعنی جای دو قطب N وS عوض شودجهت میدان مغناطیسی نیز عوض می شود.
ایجاد میدان دوار توسط جریان سه فاز:
باتوجه به این که اختلاف فاز ولتاژها بین خطوط در شبکه سه فاز 120 درجه
الکتریکی می باشد سیم پیچی فازهای مربوطه در موتورهای سه فازبا 120 درجه
الکتریکی نسبت به هم در شیارهای استاتور قرار می دهد.باتغییرات دلتاتی ð
از 0 تا 360 قطبهای N وS نیز یک دور کامل سطح استاتور را می پیمایند.«این
خاصیت در موتورهای دو قطبی صادق است».اگر زاویه پیموده شده در یک ثانیه
برابر F×360 درجه باشد قطبها در یک ثانیه F بار سطح استاتور را خواهند
پیمود.پس سرعت گردش با فرکانس رابطه ی مستقیم دارد.
تعداد دور رتور:
پس دانستیم که تعداد دور رتور با فرکانس رابطه ی مستقیم دارد وبا تعداد
قطب ها رابطه ی عکس.در صنعت الکتروموتورها تعداد دور بر حسب دقیقه است
.روی پلاک موتورها تعداد دور را با حرف R.P.M نشان می دهند.
سرعت گردش حوزه ی دوار را دور سنکرون می نامند وبا Ns نشان می دهند.
F : فرکانس شبکه ی برق ایران P : تعداد جفت قطب
در موتورهای آسنکرون،جریان میله های رتوراز طریق حوزه ی دوار سطح استاتور
تأمین می شود.به همین سبب باید در هنگام چرخش رتور یک میزان افتی وجود
داسته باشد.پس بنابراین سرعت دور رتور با دور استاتور موتور هماهنگ
نیست.به دلیل این که میله های رتور با قطع خطوط میدان وتغییر شار مواجه
شده ودر آنها جریان القا می شود.نام این موتورها را موتورهای آسنکرون
نامیده اند.
میزان عقب افتادگی دور رتور به تعداد قطبها،قدرت موتور وبارآن بستگی
دارد.در موتورهای معمولی میزان عقب افتادگی دور رتور بین 4% تا 10% دور
سنکرون است.به این عقب افتادگی ضریب لنگی می گویند وآنها را با S نشان می
دهندوبر حسب این فرملها محاسبه می شوند.
Nr=Ns.1-S
که در این فرملها Nr تعداد دور رتور را نشان می دهد.