قبل از توضیح در رابطه با راه اندازی جیباکس چند نکته را یاد آور میشوم .
جیباکس چیست ؟ جیباکس یک روش ابداعی توسط تیم رسیور دریم .... است که به
کاربران این رسیور اجازه میدهد به کمک وجود درگاه شبکه در این دستگاه
کارتهای اصلی قرار گرفته درون این دستگاهها را با هم مشترکا استفاده
نمایند . در این شبکه وقتی کاربری شروع به مشاهده کانالی میکند از طریق
برنامه نصب شده در دریم .... (پلاگ ان) کدهای کانال مورد نظر از شبکه ای
که بین این رسیور ها تشکیل شده درخواست میگردد و این مسیله به کابران
اجازه میدهد از کارتهای یکدیگر مشترکا استفاده نمایند . پروتکل و پلاگ ان
(برنامه جانبی داخل دریم .... ) این نوع استفاده اشتراکی معروف به جیباکس
است .
به دلیل پراکندگی کاربران در نقاط مختلف دنیا اینترنت بهترین شبکه قابل
استفاده برای این منظور است و کاربران میبایست برای ارتباط با یکدیگر در
طول استفاده از امکانات جیباکس دایما به اینترنت متصل باشند . لذا حداقل
در ایران استفاده از اینترنت تلفنی (دایل آپ ) چندان مقرون بصرفه نیست .
آیا برای جیباکس باید سرعت اینترنت بالا باشد ؟
اطلاعاتی که بین کاربر و شبکه رد و بدل میگردد در طول 5 دقیقه به 200
کیلوبایت هم نمیرسد . لذا برای جیباکس اینترنت با سرعت بالا نیاز نیست
تنها مسیله در این میان ارتباط اینترنتی با اتصال دایم است به این معنی که
وقتی برنامه های جیباکس کدها را از شبکه درخواست میکنند نمی بایست بین این
درخواست و دریافت کد فاصله زمانی ایجاد گردد والا تصویز همراه با فریز و
قطعی خواهد بود . برای جلوگیری از این مسیله بهتر است در اینترنت های سرعت
پایین از دانلود فایلها همزمان با استفاده از جیباکس خودداری گردد .
چگونه میتوان به شبکه جیباکس وصل شد ؟
برای دریافت کد از شبکه به سمت دستگاه کاربر میبایست مسیر مشخصی وجود
داشته باشد به این معنی که شبکه باید بداند کدهای مورد درخواست کاربر را
باید به کجا بفرستد و اصولا شیوه ارتباط کاربر با شبکه باید تعریف شود .
برای این ارتباط دو روش آی پی استاتیک (والید) و آی پی داینامیک (
اینوالید) بکاربرده میشود .
جیباکس استاتیک چیست ؟
در روش استاتیک کاربر با ایجاد یک دومین اینترنتی خاص سرور را مجاب به
ارسال کدها به این دومین میکند و خود نیز از همین دومین برای معرفی خود به
سرور و بقیه موارد ارتباطی استفاده میکند .
این روش به سبب اینکه عموما کاربران با مفاهیم آی پی های والید و ساخت آن
و ... آشنایی کافی ندارد عموما کاربردی نیست و بجز خود رسیورهای دریم ....
برای بقیه رسیورهای دیگر به سادگی راه اندازی نمیشود. تنظیمات خاص شبکه و
.... گرفتاری های این روش هستند . کاربر میبایست در هر بار اتصال به
اینترنت با روش ها و برنامه های خاصی اتصال خود به شبکه را توسط دومین ثبت
شده به نام خود به سرور اعلام تا سرور بتواند کدهای مورد تقاضا را برای
کاربر اعلام نماید.
جیباکس داینامیک چیست ؟
در جیباکس داینامیک میتوان وظیفه اتصال به شبکه را به برنامه های نصب شده
در کامپیوتر سپرد . این برنامه های دارای تنظیمات خاصی هستند که به کمک
فایلهای تنظیمات نقش کاربر را برای اتصال کمتر و شیوه اتصال را راحتتر
میکنند .
برنامه هایی مانند OPENVPN از این جمله هستند . سرور شبکه برای اتصال
کاربر به شبکه جیباکس قبلا آماده شده است و لذا برنامه های مانند OPENVPN
میتوانند به استفاده از تنظیمات ارایه شده از سرور به آن متصل شوند . در
هر بار اتصال کاربر به اینترنت برنامه های مذکور وظیفه برقراری ارتباط
کاربر به شبکه جیباکس را بر عهده میگیرند .
وضعیت جیباکس در رسیور های غیر از دریم .... چگونه است ؟
بعضی از رسیور های مبتنی بر لینوکس (سر منشا جیباکس) اخیرا به بازار وارد
شده است و با توجه به وجود درگاه شبکه و قیمت ارزانتر تعدادی کاربر را به
خود جذب کرده است ولی به نظر من مشکل اساسی این رسیورها سردرگمی کرابر در
منوها است و از طرفی منوهای چندان جذابی هم ندارند .
تعدادی دیگر از شرکتهایی که در کار دو دره بازی هستند ! با ساخت مودم های
خارجی و استفاده از آدرس دهی های خاص به این مودم ها رسیورهای خود را مجهز
به سیستم دریم .... کرده اند . کاربر با خرید این مودمها در واقع به سیستم
جیباکس دریم .... وصل است ولی هیچ نقشی جز وصل کردن سیمهای آن ندارد !
مودم مربوط با اینترنت و رسیور ارتباط برقرار کرده و وظیفه مدیریت این
سیستم را بعهده میگیرد .
این روش تقریبا قابل قبول است ولی به سبب مسایل امنیتی و تهیه و فروش مودم ، شرکتها را دچار مسیله میکند .
تعدادی دیگر از رسیور ها با قرار دادن گزینه SSSP و یا در واقع پروتکل
ارتباط سریال بین رسیور و کامپیوتر برای ارتباط با برنامه جیباکس در حال
اجرا در کامپیوتر و برای پشتیبانی از جیباکس کار را برای مصرف کننده و
همچنین فروش خود راحتتر کرده اند. از آنجایی که کاربر جیباکس قاعدتا
میبایست کمی حرفه ای باشد لذا راه اندازی سیستم جیباکس برای وی با وجود
بهره برداری از منوی رسیور های عادی و قابل انتخاب کمی جذاب تر است . مدل
250 ایکس کروزر از این نوع است .
و اما در کل :
1- به نظر من جیباکس بدرد کاربر عادی نمی خورد ! بله به همین صراحت ! علتش
هم دانشی است که کاربر برای استفاده و راه اندازی جیباکس نیاز دارد . برای
خود من با وجود تجربه کافی راه اندازی آن کمی مشکل بود تا چه برسد به
کاربر عادی !
2- به نظر من تنها مزیت جیباکس گستردگی آن است که باعث میشود تعداد کانالهای پشتیبانی شده در آن زیاد باشد .
3- عیب بزرگ جیباکس راه اندازی و همچنین امنیت آن است . بنظر من اگر
پرووایدرهای شبکه های کارتی روزی بخواهند برای مبارزه با جیباکس اقدام
کنند این کار برای آنها چیز خیلی سختی نیست و حتی میتوان محل و آی پی سرور
را به کمک تکنیکهای شبکه براحتی تشخیص داد .
4- جیباکس در دریم .... به سبب وجود درگاه شبکه جذابیت بیشتری دارد و الا
بنظر من فرق چندانی بین جیباکس در دریم .... و دیگر رسیورهایی که تنظیمات
درست در برنامه های خود و همچنین برنامه در حال اجرا در کامپیوتر دارند
نیست .
5- به سبب نشات گرفتن جیباکس از منشا لینوکسی انتقال آن به سیستم ویندوزی
دارای گرفتاری هایی است . البته بعد از چندین سال از زمانی که جیباکس
بوجود آمده برنامه های ویندوزی توسعه یافته اند و اکنون در وضعیت بهتری
هستند .